راهنمای جامع درمان سنگ کلیه

سنگ کلیه یکی از مشکلات رایج دستگاه ادراری است که می‌تواند باعث درد و ناراحتی شدیدی شود. خوشبختانه، علاوه بر درمان‌های پزشکی، برخی تغذیه‌ها و عادات خانگی می‌توانند در پیشگیری و حتی کمک به دفع سنگ‌های کلیه مؤثر باشند. در این مقاله به بررسی ۵ نوع تغذیه و ۵ عادت کلیدی می‌پردازیم که به درمان خانگی سنگ کلیه کمک می‌کنند.

در گذشته، درمان سنگ‌های بزرگ کلیه تنها از طریق جراحی باز و با ایجاد برش‌های وسیع در ناحیه پهلو یا شکم انجام می‌شد. این روش معمولاً با دردهای طولانی‌مدت و عوارض جانبی نظیر فتق محل عمل همراه بود. اما امروزه، با پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه درمان‌های اندوسکوپیک مانند PCNL، زمان بستری بیماران در بیمارستان به طور قابل‌توجهی کاهش یافته و بیماران می‌توانند به سرعت به فعالیت‌های روزمره خود بازگردند. در این مقاله ابتدا به روش‌های درمان خانگی سنگ کلیه خواهیم پرداخت و سپس به بررسی درمان‌های تخصصی این بیماری توسط پزشکان خواهیم پرداخت.

 

روش‌های درمان سنگ کلیه

روش‌های متنوعی برای درمان سنگ کلیه وجود دارد. پزشک معالج بر اساس اندازه سنگ کلیه روش مناسب را برمی‌گزیند. گزينه‌های درمانی شامل:

درمان سنگ کلیه کوچک

سنگ‌های کلیوی کوچک نیاز به درمان تهاجمی مانند سنگ شکن ندارند و به طور معمول با انجام کارهای زیر دفع می‌شوند:

• نوشیدن آب فراوان (روزانه دو تا سه لیتر)
• داروهای مسکن غیرنسخه‌ای طبق مشورت با دکتر جهت تسكين درد، همچنین در صورت ایجاد عفونت، پزشک آنتی بیوتیک تجویز خواهد کرد.
• داروهای نسخه‌ای شل‌کننده عضلات میزنای، بنا به تجویز پزشک معالج

درمان سنگ کلیه بزرگ

برخی از سنگ‌های کلیوی بزرگ هستند و از طریق روش‌های گفته شده در بالا دفع نمی‌شوند و با خونریزی یا عفونت دستگاه ادراری همراه هستند؛ این سنگ‌ها شاید به درمان‌های زیر نیاز پیدا کنند:

1.سنگ‌شکن

این روش متداول ترین درمان سنگ کلیه است. و براي سنگ های کوچک یا متوسط بهترین عملکرد را دارد. این روش بدون تهاجم می‌باشد، به این معنی که هیچ برشی روی پوست ایجاد نمی گردد. سنگ شکنی یک شوک خارج از بدن با استفاده از امواج صوتی است که سنگ‌های بزرگ را می‌شکند و به راحتی از حالب به مثانه عبور می‌کند. این روش درمانی ممکن است عارضه‌هایی همچون کبودی در شکم و کمر را به همراه داشته باشد. همچنين ممكن است مقداري درد را احساس كنيد، به همين دليل پیش از انجام این روش به شما دارویی می دهند تا درد یا ناراحتی شما را کاهش دهند.

2.یورتروسکوپی

هنگامی که سنگ در حالب یا مثانه قرار گرفته باشد، ممکن است پزشک از ابزاری به نام یورتروسکوپ برای خارج کردن سنگ استفاده کند. یک اسکوپ کوچک همراه با دوربین به مجرای ادراری و مثانه وارد می‌شود. سنگ های کوچک را خارج مي‌کند. اگر سنگ بزرگ بود، پزشک از طریق دوربین لیزری به سنگ می تاباند تا آن ها را بشکند. سپس پزشک از این طریق سنگ‌ها را خارج می‌کند. طي اين جراحي هيچ برشي روي پوست ايجاد نخواهد شد. ممکن است پزشک برای کمک به تخلیه ادرار از کلیه به مثانه شما یک استنت در مجرای ادراری تان قرار دهد. شما ۴ تا ۱۰ روز بعد باید برای خارج کردن استنت دوباره به پزشک مراجعه کنید.

3.جراحی آندوسكوپيک سنگ كليه به روش PCNL

PCNL گزینه‌ی درماني بسیار مناسبی برای بیمارانی است که سنگ کلیه یا مجاری ادرار بسیار بزرگ دارند (معمولاً بزرگ‌تر از 2 سانتی‌متر). این روش همچنین برای بیمارانی به کار می‌رود که تعداد سنگ‌های آن‌ها زیاد است و یا سنگ‌های آن‌ها سخت و مقاوم است و به روش‌های درمانی قبلی مانند سنگ‌شکنی به خوبی پاسخ نداده است. بیمارانی که عفونت مجرای ادراری فعال دارند بیشتر در معرض بروز عفونت در حین جراحی هستند و بنابراین باید در ابتدا توسط آنتی‌بیوتیک تحت درمان قرار بگیرند تا عفونت مجرای ادرار آن‌ها قبل از انجام PCNL درمان شود.

عمل PCNL کلیه به عنوان یک راهکار موثر و ایمن برای درمان سنگ‌های بزرگ و سخت کلیه، مزایای چشمگیری نسبت به سایر روش‌های درمانی، مانند سنگ‌شکنی، دارد. مهم‌ترین مزیت این روش، کم‌تهاجمی بودن آن است که به جراح اجازه می‌دهد سنگ‌ها را در یک مرحله و با دقت بالا خارج کند؛ این در حالی است که در دیگر روش‌ها ممکن است نیاز به درمان‌های مکرر باشد.

علاوه بر این، یکی از نقاط قوت PCNL این است که امکان درمان چندین سنگ به‌طور همزمان وجود دارد. در این روش، یک تلسکوپ انعطاف‌پذیر از طریق پوست به کلیه منتقل می‌شود که به جراح اجازه می‌دهد به‌راحتی چندین سنگ را شناسایی و حذف کند. این ویژگی، فرآیند درمان را تسهیل کرده و زمان بهبودی بیمار را کاهش می‌دهد، همچنین ریسک عوارض را نیز به حداقل می‌رساند.

 

4.جراحی باز سنگ کلیه

جراحی باز سنگ کلیه به عنوان یک روش درمانی سنتی در شرایط خاص و نادری مورد استفاده قرار می‌گیرد. با توجه به پیشرفت‌های چشمگیر در تکنیک‌های درمانی کم‌تهاجمی مانند لیتوتریپسی و پیوند کلیه، این نوع جراحی به ندرت انجام می‌شود. اما در مواردی خاص، این روش می‌تواند تنها راه‌حل مؤثر باشد.

شرایط نیاز به جراحی باز

1. اندازه بزرگ سنگ: اگر سنگ کلیه شما بسیار بزرگ باشد و نتواند با روش‌های غیرتهاجمی شکسته شود، جراحی باز ممکن است ضروری باشد. سنگ‌های بزرگ معمولاً در حالب یا کلیه گیر کرده و موجب ایجاد درد و عوارض می‌شوند.
2. مسدود شدن جریان ادرار: در صورتی که سنگ در حالب گیر کند و جریان ادرار را مسدود کند، ممکن است باعث عوارض جدی از جمله عفونت یا آسیب به کلیه شود. در این حالت، جراحی می‌تواند به رفع مشکل کمک کند.
3. عفونت و خونریزی: اگر سنگ کلیه موجب عفونت‌های مکرر یا خونریزی داخلی شود، جراحی باز می‌تواند راه‌حلی مؤثر برای رفع این عوارض باشد. عفونت‌های شدید می‌توانند به سلامت بیمار آسیب جدی بزنند و نیاز به درمان فوری دارند.

در جراحی باز، جراح برشی بزرگ بر روی ناحیه کمر یا پهلو ایجاد می‌کند تا به کلیه دسترسی پیدا کند. این روش معمولاً تحت بی‌هوشی عمومی انجام می‌شود و به مدت زمان بهبودی بیشتری نسبت به روش‌های کم‌تهاجمی نیاز دارد. مزیت اصلی جراحی باز، توانایی استخراج سنگ‌های بزرگ و درمان عوارض جدی است. اما معایب آن شامل درد بیشتر، زمان بهبودی طولانی‌تر و خطرات مربوط به جراحی مانند عفونت یا خونریزی می‌باشد.

 

تغذیه‌های مؤثر در درمان سنگ کلیه

1. آب: نوشیدن مقدار کافی آب مهم‌ترین راه پیشگیری و درمان سنگ کلیه است. آب به دفع مواد معدنی اضافی و جلوگیری از تشکیل سنگ کمک می‌کند. توصیه می‌شود روزانه حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب مصرف کنید.
2. لیمو: لیمو حاوی سیترات است که می‌تواند از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کند. مصرف آب لیموی تازه در طول روز می‌تواند خطر تشکیل سنگ‌های جدید را کاهش دهد.
3. سرکه سیب: سرکه سیب به علت خاصیت قلیایی‌اش می‌تواند به حل کردن سنگ‌های کوچک کلیه کمک کند. مصرف یک قاشق غذاخوری سرکه سیب مخلوط با آب، دو بار در روز توصیه می‌شود.
4. آب انار: آب انار حاوی آنتی‌اکسیدان‌های قوی است که به بهبود عملکرد کلیه و کاهش تشکیل سنگ کمک می‌کند. مصرف روزانه آب انار می‌تواند به دفع سنگ کلیه کمک کند.
5. ریحان: ریحان به علت خواص ضدالتهابی و دیورتیک (ادرارآور) خود می‌تواند به کاهش درد و دفع سنگ کلیه کمک کند. مصرف روزانه دمنوش ریحان یا ریحان تازه توصیه می‌شود.

 

عادات مهم برای پیشگیری از سنگ کلیه

1. نوشیدن مداوم آب: یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از تشکیل سنگ کلیه، نوشیدن مداوم آب است. این عادت باعث می‌شود که مواد زائد و املاح به راحتی از بدن دفع شوند.
2. کاهش مصرف نمک: مصرف بیش از حد نمک باعث افزایش سطح کلسیم در ادرار شده و خطر تشکیل سنگ کلیه را افزایش می‌دهد. کاهش مصرف نمک می‌تواند به پیشگیری از سنگ کلیه کمک کند.
3. فعالیت بدنی: فعالیت بدنی منظم می‌تواند به بهبود عملکرد کلیه و کاهش احتمال تشکیل سنگ کمک کند. ورزش منظم و پیاده‌روی یکی از راه‌های حفظ سلامت کلیه‌ها است.
4. کاهش مصرف پروتئین حیوانی: مصرف زیاد پروتئین‌های حیوانی مانند گوشت قرمز می‌تواند باعث افزایش سطح اسید اوریک در بدن و تشکیل سنگ کلیه شود. کاهش مصرف گوشت و جایگزینی با پروتئین‌های گیاهی مفید است.
5. مصرف مناسب کلسیم: مصرف زیاد یا کم کلسیم هر دو می‌توانند به تشکیل سنگ کلیه کمک کنند. مصرف مناسب منابع طبیعی کلسیم مانند لبنیات به تنظیم سطح کلسیم بدن کمک کرده و از تشکیل سنگ جلوگیری می‌کند.

 

درمان سنگ کلیه در اصفهان

برای درمان سنگ کلیه در اصفهان می‌توانید به یک متخصص اورولوژی در اصفهان همانند دکتر عبداله سعادت فر مراجعه کنید. پس از دریافت مشاوره و انتخاب بهترین روش درمان سنگ کلیه می‌توانید نسبت به درمان این عارضه اقدام کنید. در صورتی که در این زمینه نیاز به مشاوره دارید می‌توانید از طریق چت پشتیبانی با ما در ارتباط باشید یا به اکانت اینستاگرام دکتر عبداله سعادت فر مراجعه کنید.

 

پرسش های متداول درمان سنگ کلیه

آیا مصرف زیاد آب می‌تواند سنگ کلیه را درمان کند؟

نوشیدن زیاد آب می‌تواند به دفع سنگ‌های کوچک کمک کند و از تشکیل سنگ‌های جدید جلوگیری کند، اما در صورت بزرگ بودن سنگ، نیاز به درمان پزشکی است.

 

آیا سرکه سیب می‌تواند همه نوع سنگ کلیه را حل کند؟

سرکه سیب بیشتر برای سنگ‌های کوچک و قابل دفع مؤثر است و باید با مشورت پزشک مصرف شود.

 

آیا مصرف لیمو می‌تواند از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کند؟

بله، لیمو حاوی سیترات است که از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری می‌کند، اما باید به صورت منظم مصرف شود.

 

آیا کاهش مصرف نمک به بهبود سنگ کلیه کمک می‌کند؟

بله، کاهش مصرف نمک می‌تواند خطر تشکیل سنگ کلیه را کاهش دهد و به بهبود وضعیت کلیه کمک کند.

 

آیا فعالیت بدنی می‌تواند به دفع سنگ کلیه کمک کند؟

فعالیت بدنی منظم به بهبود عملکرد کلیه و کاهش احتمال تشکیل سنگ کمک می‌کند.

 

در نتیجه درمان خانگی سنگ کلیه با تغییرات ساده در رژیم غذایی و عادات روزانه می‌تواند بسیار مؤثر باشد. نوشیدن مداوم آب، کاهش مصرف نمک و پروتئین‌های حیوانی، و استفاده از تغذیه‌های مفید مثل آب لیمو، سرکه سیب و آب انار به دفع سنگ و جلوگیری از تشکیل سنگ‌های جدید کمک می‌کند. همیشه با پزشک خود در مورد هر گونه تغییری در رژیم غذایی یا درمان خانگی مشورت کنید.