نارسایی کلیه یکی از بیماریهایی است که بسیاری از بیماران تا مراحل پیشرفته متوجه آن نمیشوند، اما میتواند تأثیرات جدی و گاهی جبرانناپذیر بر سلامت کل بدن داشته باشد.
کلیهها نقش حیاتی در تصفیه خون، تنظیم مایعات، تعادل الکترولیتها و کنترل فشار خون دارند و هرگونه اختلال در عملکرد آنها میتواند سلامت قلب، مغز و سایر اندامها را تحتتأثیر قرار دهد.
در تجربه بالینی پزشکان متخصص کلیه، از جمله دکتر عبداله سعادت فر، متخصص و جراح کلیه در اصفهان با بیش از ۱۲ سال تجربه، بسیاری از بیماران زمانی مراجعه میکنند که بیماری وارد مراحل پیشرفته شده است؛ در حالی که تشخیص زودهنگام میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
در این مقاله تلاش شده به زبان ساده و علمی، به تمام سوالات مهم بیماران درباره نارسایی کلیه پاسخ داده شود.
نارسایی کلیه چیست؟
نارسایی کلیه به حالتی گفته میشود که کلیهها توانایی طبیعی خود برای تصفیه مواد زائد و مایعات اضافی از خون را از دست میدهند. این اختلال میتواند بهصورت ناگهانی (نارسایی حاد کلیه) یا بهتدریج و در طول زمان (نارسایی مزمن کلیه) ایجاد شود.
در نارسایی مزمن، کاهش عملکرد کلیه معمولاً آهسته و بیعلامت است و به همین دلیل بسیاری از بیماران دیر متوجه بیماری میشوند. در مقابل، نارسایی حاد کلیه اغلب بهصورت ناگهانی و با علائم شدیدتر بروز میکند و نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد.
جدول اطلاعات کلی این بیماری:
| مورد | توضیح |
|---|---|
| نام بیماری | نارسایی کلیه |
| نوع بیماری | حاد یا مزمن |
| اندام درگیر | کلیهها |
| علل شایع | دیابت، فشار خون بالا، عفونتها، مصرف برخی داروها |
| روشهای تشخیص | آزمایش خون و ادرار، تصویربرداری |
| روشهای درمان | دارودرمانی، کنترل بیماری زمینهای، دیالیز، پیوند |
| اهمیت تشخیص زودهنگام | پیشگیری از آسیب دائمی و عوارض قلبی |
علت نارسایی کلیه چیست؟
علت نارسایی کلیه بسته به نوع آن متفاوت است، اما شایعترین دلایل عبارتاند از:
- دیابت کنترلنشده (شایعترین علت نارسایی مزمن)
- فشار خون بالا
- عفونتهای مکرر کلیه
- مصرف طولانیمدت برخی داروها (مانند مسکنها بدون تجویز پزشک)
- بیماریهای خودایمنی
- انسداد مجاری ادراری
بر اساس تجربه بالینی دکتر سعادت فر، در بسیاری از بیماران ترکیبی از دیابت، فشار خون بالا و سبک زندگی نامناسب باعث آسیب تدریجی کلیهها میشود.
علائم نارسایی کلیه که نباید نادیده گرفته شوند
علائم نارسایی کلیه در مراحل اولیه ممکن است خفیف یا نامحسوس باشد، اما با پیشرفت بیماری شدت میگیرد. مهمترین علائم عبارتاند از:
- خستگی مداوم و بیحالی
- کاهش یا افزایش غیرطبیعی حجم ادرار
- ورم پاها، مچ پا یا صورت
- تنگی نفس
- تهوع و بیاشتهایی
- خارش پوست
- اختلال در تمرکز
توجه به این علائم و مراجعه به پزشک متخصص کلیه میتواند نقش مهمی در کنترل بیماری داشته باشد.
نارسایی کلیه چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص نارسایی کلیه بر اساس ترکیبی از آزمایشها و بررسیهای بالینی انجام میشود، از جمله:
- آزمایش خون (بررسی کراتینین و محاسبه GFR)
- آزمایش ادرار برای بررسی پروتئین یا خون
- سونوگرافی کلیهها
- بررسی سابقه بیماریهای زمینهای
تشخیص دقیق مرحله بیماری تنها توسط پزشک متخصص کلیه امکانپذیر است و خوددرمانی یا تفسیر شخصی نتایج آزمایشها میتواند خطرناک باشد.
نارسایی کلیه خطرناک است؟ عوارض احتمالی آن
نارسایی کلیه در صورت عدم تشخیص و درمان مناسب میتواند بسیار خطرناک باشد. از مهمترین عوارض آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نارسایی قلبی
- افزایش خطر سکته
- کمخونی
- پوکی استخوان
- تجمع سموم در بدن
به همین دلیل پیگیری منظم پزشکی و رعایت توصیههای درمانی اهمیت بالایی دارد.
مطالبی که شاید برای شما مفید باشد:
- کم کاری کلیه چیست؟ بررسی علائم، علت و درمان
- از کار افتادن کلیه: علائم، علل و درمانهای موثر
- فولنس کلیه چیست؟ بررسی علت، علائم و درمان
تأثیر نارسایی کلیه بر قلب، فشار خون و سایر اندامها
نارسایی کلیه ارتباط مستقیمی با سلامت قلب دارد. کاهش عملکرد کلیه میتواند باعث:
- افزایش فشار خون
- تشدید بیماریهای قلبی
- احتباس مایعات و ورم پا
- بروز کمخونی به دلیل کاهش تولید هورمون اریتروپوئتین
در بسیاری از بیماران، اولین نشانه نارسایی میتواند فشار خون مقاوم به درمان باشد.
درمان نارسایی کلیه چگونه است؟
درمان نارسایی کلیه به علت، شدت و مرحله بیماری بستگی دارد و شامل موارد زیر میشود:
- کنترل دقیق دیابت و فشار خون
- دارودرمانی (صرفاً با تجویز پزشک)
- اصلاح سبک زندگی و رژیم غذایی
- دیالیز در مراحل پیشرفته
- پیوند کلیه در موارد خاص
لازم به تأکید است که انتخاب روش درمان، نوع دارو و زمان شروع دیالیز فقط توسط پزشک متخصص کلیه انجام میشود و این اطلاعات صرفاً جهت آگاهیبخشی است.
برای نارسایی کلیه چی بخوریم؟
تغذیه نقش مهمی در کنترل نارسایی کلیه دارد، اما رژیم غذایی برای هر بیمار متفاوت است. بهطور کلی:
توصیههای کلی:
- کاهش مصرف نمک
- کنترل مصرف پروتئین
- مصرف مایعات طبق نظر پزشک
غذاهای نیازمند محدودیت:
- غذاهای پرنمک
- فستفودها
- مواد غذایی پرپتاسیم یا فسفر (بسته به شرایط بیمار)
برنامه غذایی باید حتماً توسط پزشک یا متخصص تغذیه تنظیم شود.
نارسایی کلیه در کودکان؛ اهمیت تشخیص زودهنگام
نارسایی کلیه در کودکان معمولاً به دلایل مادرزادی، عفونتها یا بیماریهای ژنتیکی رخ میدهد. علائمی مانند کاهش رشد، بیاشتهایی یا عفونتهای ادراری مکرر میتواند هشداردهنده باشد. تشخیص زودهنگام در کودکان نقش حیاتی در جلوگیری از آسیب دائمی کلیه دارد.
برای نارسایی کلیه به چه دکتری مراجعه کنیم؟
بیماران مبتلا به این بیماری باید تحت نظر متخصص و جراح کلیه باشند. انتخاب پزشک باتجربه میتواند نقش مهمی در تشخیص دقیق و کنترل بیماری داشته باشد.
دکتر عبداله سعادت فر با بیش از ۱۲ سال تجربه تخصصی، بر اساس نظرات بیماران بهعنوان یکی از بهترین متخصصان کلیه در اصفهان شناخته میشود و تمرکز ایشان بر تشخیص علمی، درمان فردمحور و پیگیری مستمر بیماران کلیوی است.
جهت رزرو نوبت یا ویزیت به صورت کاملا آنلاین و متنی کافیست در همین وب سایت اقدام کنید.
چگونه از نارسایی کلیه پیشگیری کنیم؟
برای پیشگیری از نارسایی کلیه توصیه میشود:
- کنترل منظم فشار خون و قند خون
- مصرف داروها فقط با تجویز پزشک
- نوشیدن آب کافی (در افراد سالم)
- انجام آزمایشهای دورهای
- مراجعه منظم به پزشک در صورت وجود بیماری زمینهای
سخن پایانی
این عارضه بیماریای جدی اما قابلکنترل است، به شرط آنکه بهموقع تشخیص داده شود و تحت نظر پزشک متخصص درمان شود. آگاهی از علائم، توجه به سبک زندگی و مراجعه به متخصص کلیه میتواند از پیشرفت بیماری و عوارض خطرناک آن جلوگیری کند.
اگر علائمی دارید یا در گروههای پرخطر قرار میگیرید، مشاوره با پزشک باتجربهای مانند دکتر عبداله سعادت فر میتواند اولین و مهمترین قدم برای حفظ سلامت کلیههای شما باشد.
جهت رزرو نوبت حضوری یا ویزیت آنلاین متنی توسط دکتر سعادت فر، از طریق همین وب سایت میتوانید اقدام نمایید.
منابع:
